Công cụ hữu hiệu cần chuẩn bị cho công việc này là một CD khởi
động Hirent Boot. Đĩa này rất dễ dàng tìm thấy ở cửa hàng bán phần mềm
vi tính.

Máy tính second-hand nhập từ Mỹ được bán rất nhiều tại chợ Nhật Tảo
(TP HCM). Ảnh: Huy Trường. Nhiều người khi chọn mua máy
second-hand thường chỉ kiểm tra một số bước đơn giản: máy bật lên khởi
động nhanh, xem sơ qua thông tin cấu hình máy trong Windows, chạy thử vài chương trình ứng dụng.
Các lỗi tiềm ẩn từ phần cứng như bộ nhớ (RAM), bo mạch chính (mainboard), ổ cứng, màn hình... khó có
thể thấy được chỉ qua vài bước kiểm tra thông thường như trên.
Anh Phan Thanh Nam, chủ một cửa hàng sửa chữa
máy tính cũ ở quận 7, TP HCM, với kinh nghiệm lâu năm trong việc sửa
mainboard và ổ cứng, cho biết có rất nhiều mẹo để kiểm tra lỗi của
những bộ phận này. T
rước tiên, người mua
hãy xem tr
ên bo mạch chính có tụ nào bị phù hay không. Nếu không
thể xem được trong thùng máy, bạn cũng có thể làm cách này: tắt máy,
khởi động vài lần. Nếu các quá trình này diễn ra bình thường thì 80%
mainboard này tốt.


Tụ trên mainboard bị phù, biến dạng và chảy nước. Ảnh vozforums.
Đối với ổ cứng, anh Nam cho rằng đừng kiểm tra đơn giản dung lượng ở
Windows Explorer. Người bán thường có mẹo nhỏ để "hợp thức" máy có ổ
cứng bị lỗi: cắt bỏ phân vùng bị lỗi, không cài hệ điều hành vào phân
vùng bị lỗi để tốc độ máy vẫn bình thường.
Cách đơn giản để kiểm tra thử ổ cứng có bị cắt hay không là vào phần
Computer Management (Click chuột phải Mycomputer chọn Mangage ->
Storage - Disk Managerment). Nếu có phân vùng bị cắt sẽ thấy tương tự
hình sau:

Phân vùng bị cắt bỏ (màu đỏ) có chữ unallocated. Ảnh chụp màn hình.
Để kiểm tra kỹ càng hơn, hãy dùng cách sau để
tìm lỗi trên toàn bộ các vùng nhớ ổ cứng:

Khởi động máy bằng đĩa Hirent Boot: chọn Hard Disk Tool -> Victoria. Gõ phím "P" chọn
Primary, sau đó nhấn phím F4 để chương trình có thể kiểm tra phân vùng
từ đầu đến cuối. Nếu có lỗi màn hình sẽ hiện ra những điểm đỏ hoặc dấu
X, vùng có tốc độ đọc chậm sẽ thấy có màu vàng, xanh. Bạn nhìn xuống
góc phải bên dưới sẽ thấy tốc độ đọc/ghi của ổ đĩa (nếu tốc độ 20.000
Kb/s trở lên thì có thể dùng được).


Kiểm tra lỗi ổ cứng bằng Victoria. Ổ cứng này bị lỗi nhiều nên tốc độ
rất chậm: 3.895 Kb/s. Ảnh chụp màn hình. Anh
Nguyễn Văn Hiếu, chủ cửa hàng sửa chữa máy tính ở quận Thủ Đức, có hơn
10 năm trong nghề bán máy tính cũ, cũng tiết lộ một số cách để kiểm
tra RAM, CPU, Monitor.

Theo đó, bạn nên ép máy chạy thật nhiều
các chương trình ứng dụng để máy sử dụng tối đa bộ nhớ đang có. Thao
tác này có thể kiểm tra được bộ nhớ có bị lỗi ở bất kỳ ô nhớ nào hay
không.
Thông thường, khi làm bước trên nếu RAM bị lỗi máy sẽ hiện ra màn hình
xanh như sau.


Màn hình thông báo lỗi ram. Ảnh chụp màn hình. Có thể dùng chương
trình kiểm tra RAM như Doc Memory 2.2b hoặc Gold Memory 5.07 có trong
đĩa Hirent Boot chạy thử khoảng 20% dung lượng của RAM vì RAM thường bị
lỗi ở những ô nhớ đầu.
Anh Hiếu cũng cho rằng, CPU thường rất ít bị lỗi, nếu đã khởi động
được vào Windows là tốt. Vấn đề cần kiểm tra là tốc độ thực của nó. Tốc
độ kiểm tra ở phần Properties của My Computer chưa chắc đã chính xác
vì thông tin này có thể chỉnh sửa được trong phần Registry của Windows.
Bạn có thể sử dụng phần mềm CPU-Z để có được thông tin chuẩn.
Màn hình máy tính sau một thời gian sử dụng thường hay bị mờ, độ sáng
không ổn định, hay chớp tắt, bị thu nhỏ. Khi vừa bật monitor lên hình
ảnh gom lại thành một điểm nhỏ giữa sau đó mới từ từ bung ra đầy đủ.
Tuy hình ảnh rõ nét nhưng đây là dấu hiệu monitor đã gần hết tuổi thọ,
chỉ có thể sử dụng được một đến hai tháng.
Bạn đã từng biết qua mùi của chất phosphor thì có thể ngửi thử xem màn
hình có mùi đó không. Nếu có thì cũng đã tới tuổi cho màn hình ra "ve
chai".
Dùng chương trình Mornitor Test để kiểm tra màn hình ở các chế độ màu
khác nhau để thấy được lỗi vết sọc, nhòe màu (nếu có). Đối với loại màn
hình CRT (màn hình dùng bóng đèn hình) là màu trắng, đen, xanh dương,
còn loại màn hình LCD thì sử dụng 4 màu xanh dương, xanh lục, trắng,
đen.
Nên bật màn hình để khoảng 10 phút trở lên xem có bị mờ, chớp hoặc tối
hay không, có độ sáng ổn định, chữ đọc rõ ràng không bị nhòe.
Sau khi đã kiểm tra qua các bộ phận trên, bạn nên để máy chạy liên tục
trong 24 giờ sẽ dễ dàng thấy lỗi hơn nếu các bước đầu tiên chưa phát
hiện.


Sưu Tầm